Dieta

Większość teorii żywienia i diet oraz dobre rady dietetyki ogólnej opierają się na założeniu, że poszczególne składniki pokarmu mają pozytywny wpływ na określone funkcje organizmu. Prawidłowości tego zagadnienia nikt nie kwestionuje. Suma poszczególnych wpływów nie mówi jednak nic na temat oddziaływania kompleksowego. W każdym wieku, ale szczególnie w wieku senioralnym należy postawić sobie kilka pytań.bardzo ważne jest, aby senior odżywiał się prawidłowo, był aktywny ruchowo, był zaangażowany w codziennie czynności, a przede wszystkim, jak najdłużej samodzielny i obecny w życiu rodziny. 

  • W jaki sposób działa na organizm pożywienie jako całość?
  •  Czy po posiłku czujemy się dobrze, czy jesteśmy zmęczeni i zdekoncentrowani?
  •  Czy nasze trawienie działa sprawnie, czy też męczy nas uczucie przepełnienia lub wzdęcia?
  •  Czy jest nam ciepło, czy marzniemy?
  •  Czy nasz sposób odżywiania chroni nas przed przeziębieniami i alergiami, czy też mamy słabą odporność?

Przyczyny powyższych problemów leżą w braku równowagi w naszych obecnych nawykach żywieniowych. Przywrócić ją może jedynie zdrowe, kompleksowe odżywianie, a nie poszczególne substancje. Gdyby tak było, przeziębienia już dawno przestałyby istnieć, jeśli wziąć pod uwagę duże ilości witaminy C, jakie ciągle dostarczamy organizmowi, jedząc np. owoce tropikalne. Podobnie jest z chorobami demencyjnymi, na który największy wpływ ma zatoksycznienie organizmu. Rady wynikające z powierzchownej wiedzy, zgodnie z którą poszczególne substancje likwidują określone objawy, nie tylko nie odnoszą zamierzonego rezultatu, lecz działają na szkodę naszego zdrowia. Skutkom jednostronnego odżywiania i związanym z tym niedoborom można zapobiec stosując w żywieniu szeroką paletę produktów i wykorzystując sezonową ofertę świeżych warzyw i owoców. Wielu ludzi odżywiających się tradycyjnie cieszy się obecnie lepszym zdrowiem niż zwolennicy przeróżnych teorii żywieniowych, które nie uwzględniają energetycznego działania produktów spożywczych. Dlatego powinniśmy zatroszczyć się o taką jakość pokarmu, aby zapewnić narządom odpowiednią ilość energii niezbędną do ich prawidłowego funkcjonowania. Oznacza to, że pożywienie musi wzmacniać narządy trawienne, aby przyswajalne części pokarmu były rzeczywiście trawione. Dobrze odżywiony organizm czyni go zdolnym do samodzielnej oceny tego, co mu służy. Ukazuje sposób, w jaki z codziennych posiłków możemy pozyskać to, czego nam potrzeba. Współczesna dietetyka czyni człowieka zależnym od tabeli wartości odżywczych produktów i obliczeń, nie dając jasnych wytycznych, ani potwierdzenia, że to, co robimy ma sens.

Oczywiście należy zwracać uwagę na to, czy dostarczamy organizmowi dostateczne ilości życiodajnych substancji. Faktem jest, że obecnie w porównaniu z okresem sprzed uprzemysłowieniem, pokarm roślinny zawiera ich znacznie mniej. Główne przyczyny to: nadmierne uszlachetnienie roślin, wyjałowienie gleb i zanieczyszczenie powietrza. Kolejnym czynnikiem, który obecnie zwiększa zapotrzebowanie ludzi na substancje odżywcze, jest stres. Można przyjąć, że ludzie żyjący w silnym stresie często szkodzą sobie dodatkowo, wybierając wariant odżywiania oszczędzający czas – pozbawione energii potrawy gotowe lub po prostu kanapki, co powoduje niedostateczne zaopatrzenie organizmu w substancje odżywcze i w rezultacie różnego rodzaju dolegliwości. Energia jest najważniejszym czynnikiem równowagi w organizmie, tym samym „paliwem” na lepsze, bogatsze życie.

Prawidłowy sposób odżywiania, szczególnie w wieku senioralnym, ma duży wpływ terapeutyczny. Należy tutaj przede wszystkim wziąć pod uwagę sprawność układu trawiennego, tzn. właściwe trawienie i wchłanianie pokarmów. Uwzględniając ten aspekt, sposób odżywiania można podzielić na trzy zagadnienie:

  1.  Co jeść?
  2.  Jakich grup produktowych unikać?
  3.  Jak jeść (zasady odżywiania)?

Nasze nawyki żywieniowe mają służyć właściwej sprawności układu pokarmowego, czyli prawidłowemu trawieniu i wchłanianiu pokarmów. Nie jest zatem aktualne powiedzenie, że jesteśmy tym co jemy – jesteśmy tym, co nasz organizm strawi i przyswoi. Każdą terapię powinniśmy jednak rozpocząć od oczyszczenia organizmu, które w przypadku osób starszych może doprowadzić do spektakularnych rezultatów.

Prawidłowe oczyszczenie organizmu składa się z następujących etapów:

  • odrobaczenia,

  • oczyszczenia wątroby,

  • oczyszczenia z metali ciężkich, co może mieć spektakularny wpływ na choroby

  • degeneracyjne układu nerwowego takich jak np. choroba Alzheimera,

  • oczyszczenia limfy (między innymi ssanie oleju słonecznikowego, aktywność ruchowa),

  • oczyszczenia jelit (np. dieta kapuściana),

  • oczyszczenia całego organizmu np. dieta dr Dąbrowskiej.

  •  

Co powinniśmy jeść?

Przede wszystkim posiłki przygotowane samodzielnie, z nieprzetworzonych produktów. Każde danie powinno zawierać dobry tłuszcz (masło, olej lniany, rzepakowy, kokosowy, oliwa z oliwek, żółtka jajek) tłoczony na zimno. Tłuszcz doskonale wpływa na prace mózgu, co dla osób w wieku senioralnym ma duże znaczenie. W codziennym jadłospisie koniecznie powinny znaleźć się również produkty kiszone – kapusta, ogórki lub pół szklanki zakwasu z buraków, który odkwasza organizm, czyści jelita i wspomaga florę bakteryjną. Kiszonki to najlepszy probiotyk dla naszych jelit. Jedzmy je chociaż raz dziennie między posiłkami. Jelita razem z żołądkiem są w największym stopniu odpowiedzialne za sprawność naszego układu trawiennego oraz wchłanianie.

Przykładowe sugerowane posiłki: 

  • zielone koktajle na bazie pietruszki, koperku, jarmużu, rukoli itp., do tego koniecznie awokado, może być banan jabłko lub gruszka i woda – wszystko należy dobrze zmiksować,
  • jajka pod każdą postacią; najważniejsze żeby żółtko było miękkie; kilka żółtek dziennie, maksymalnie dwa białka,
  • zupy domowe, jeżeli na mięsie i kościach to należy je długo gotować,
  • kasza jaglana z owocami i olejem kokosowym,
  • kasza gryczana z masłem i warzywami,
  • soki warzywne wyciskane na świeżo np. burak z ogórkiem, marchewka z jabłkiem, marchewka z selerem, pietruszką i jabłkiem lub każda dowolna kompozycja warzywna do której można dodać trochę jabłka,
  • soki owocowe świeżo wyciskane, koniecznie 1 szklaneczkę dziennie soku z czerwonego grejpfruta i każdy inny dowolny sok owocowy.

Jak jeść - zasady odżywiania

  • Dokładne wszystko gryziemy, „stałe pijemy, a płyny jemy”. Każde przegryzienie kęsa pożywienia jest podstawową porcją energii, jaką kęs ten dostarcza do organizmu. Jeśli kęs przegryziemy 10 razy, dostaniemy 10 porcji energii. Jeżeli przegryziemy go 300 razy –otrzymamy 30 razy więcej energii. To co jest „niezdrowe”, ciężkostrawne, żujmy 300 razy.

    Dokładne żucie decyduje o stopniu przyswajalności. Niewłaściwe i niewystarczające gryzienie jest przyczyną przejadania się, a przejadanie się powoduje nadmierne zużywanie energii. Im słabiej trawimy, tym większy posiłek musimy zjeść, a im słabiej przeżuwamy, tym większą wagę musimy przywiązywać do prawidłowego łączenia pokarmów 

  • W czasie jedzenia niczym nie popijajmy. Napić możemy się najwcześniej 30 min po posiłku, a nawet 1,5 godziny po; jeżeli jedliśmy mięso to nawet 2-3 godziny po jego spożyciu. Pijmy najpóźniej na 20-30 min przed posiłkiem
  • Objętość posiłków. Śniadanie powinno być największym posiłkiem dnia, do wieczora jedzmy coraz mniej.


Istnieją trzy grupy produktowe, które należy brać pod uwagę podczas komponowania posiłków:

 

  • białka, słodkie i kwaśne pokarmy, owoce,
  • żywność neutralna, taka jak tłuszcze i oleje, warzywa awokado, oliwki
  • skrobie, takie jak produkty zbożowe, chleb, ziemniaki i nieoleiste rośliny strączkowe.

 

Żywność neutralna może być łączona z dowolną pozostałych grup 1 i 2. Dwóch skrajnych grup nie należy ze sobą łączyć.

 

  • Starajmy się nie mieszać białek zwierzęcych w ciągu tego samego dnia np. ryb z mięsem. Jeśli jemy ryby, to wybierajmy
    ten sam gatunek, tak samo postępujmy z mięsem.
  •  Jeśli nie mamy czasu na spokojny posiłek lepiej w ogóle nie jedzmy.
  •  Przy nagromadzeniu się dużej dawki emocji, nie tylko negatywnych, również unikajmy spożywania posiłków.
  • 2 na 3 razy, gdy chce nam się jeść, tak naprawdę chce nam
    się pić. Dlatego, aby sprawdzić, czy jesteśmy naprawdę głodni, napijmy się.
  • Nie spożywajmy żadnych gorących ani zimnych napojów – idealna to temperatura do 40 ̊C.
  • Owoce starajmy się jeść tylko na pusty żołądek i najlepiej ich nie mieszajmy, np. w sałatkach owocowych. Taką samą zasadę wprowadzajmy przy piciu soków owocowych.
  • W okresie jesienno-zimowo-wiosennym, ostrożnie z cytrusami -najlepiej nie jedzmy ich w ogóle lub jedzmy w małych ilościach.
  • Im posiłek bardziej monotematyczny, tym lepiej.
  • Słodycze, desery, alkohol jedzmy tylko miedzy posiłkami, jeśli w ogóle. Nie jedzmy nigdy deseru po posiłku, szczególnie mięsnym. Zwłaszcza rano unikajmy złych cukrów.
  • Postarajmy się, aby jedzenie było jak najmniej przetworzone.
  • Unikamy smażonego, a gdy smażymy, używajmy tylko nierafinowanego oleju kokosowego.
  • Zamieńmy zwykłą sól, na sól Himalajską lub sól Kłodawską.
  • Dobrym nawykiem jest picie wody w ciągu dnia, małymi łykami.

Opracował dietetyk współpracujący z KameaSenior

Jakich grup produktowych powinniśmy unikać?

O wpływie danego pokarmu na nasz organizm przesądza obecność jednego lub kilku składników, które często wywołują problemy trawienne lub metaboliczne.

  • Nabiału – mleko i przetwory z mleka zwierząt – powodują przekrwienie śluzówki i podatność na przeziębienia, grypę, astmę, cukrzycę, ponadto alergie i niedobór enzymów w wypadku spożywania pasteryzowanych produktów. Kazeina może być przyczyną cukrzycy typu 1 i innych problemów.
  • Cukru oraz wszystkiego co go zawiera również wszelkiego rodzaju słodzików. Obecnie można znaleźć bardzo dużo „ukrytych” węglowodanów w produktach przetworzonych np. soki, soczki dla dzieci jogurty itp. Powodują niedobory soli mineralnych i przyczyniają się do wielu chorób, w tym drożdżycy, nadwagi, cukrzycy, chorób układu krążenia i raka. Zalecanymi zamiennikami są ksylitol, gliceryna, i stewia.
  • Produktów z białej mąki (pieczywo, makaron, pierogi itp.). Pszenica i produkty zawierające gluten często powodują podrażnienie i stan zapalny jelit oraz przyczyniają się do zaburzeń wchłaniania, alergii i nadwagi. Inne zboża glutenowe to żyto i jęczmień. Owies zawiera mniej reaktywne białko, lecz mimo to może powodować problemy z trzewiami.
  • Olei trans: margaryny, mieszanki masła i tłuszczów roślinnych, majonezy oraz wszystkie oleje roślinne (oprócz kokosowego) podgrzane powyżej temperatury 42 stopni nie nadają się do spożycia.
  • Produktów przetworzonych chemicznie: paczkowanych, puszkowanych, słoikowanych itp.
  • Czerwonego mięsa i tłuszczy nasyconych – duże spożycie powoduje niedobory enzymów i może przyczynić się do wielu chorób, szczególnie wtedy gdy potrawy są mocno podgrzane i powstaje nierównowaga przejawiająca się zbyt niską ilością niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Zbyt wiele mięsa to nadmierna ilość energii potrzebnej do wydalenia azotu, co obciąża układ wydalniczy.
  • Wędlin – szczególnie ze sklepów, produkowanych przemysłowo. Wędliny kupujmy tylko z małych masarni.Alkoholu, tytoniu i innych używek.
  • Jedzenia gotowanego w kuchence mikrofalowej lub podgrzewanego do temperatury powyżej
    100°C. Resztek pożywienia z wcześniej ugotowanego posiłku.
    Postarajmy się wyeliminować naczynia wykonane z aluminium oraz jak najrzadziej używać naczynia ze stali nierdzewnej. Wydzielający się bowiem podczas gotowania nikiel może uszkadzać układ odpornościowy. Najlepiej korzystać z naczyń ceramicznych, szklanych lub emaliowanych.
  • Unikajmy żywności, która może spleśnieć. Mogą to być produkty drożdżowe, napoje alkoholowe, takie jak piwo, wino, brandy i whisky, ocet jabłkowy, sos sałatkowy, orzeszki ziemne i ewentualnie inne orzechy, soki owocowe ze sklepu, suszone owoce, pikle, sos pomidorowy, drożdże w proszku, sery pleśniowe, lody, przetwarzane i wędzone mięso, produkty wytwarzane na bazie słodów, sos barbeque, oliwki i majonez. Często zanieczyszczone pleśniami są też produkty mączne

a pomożemy Ci w ułożeniu odpowiedniej diety dla Twojej ukochanej osoby.

Porady oraz stała kontrola dietetyka jest integralną częścią usług opiekuńczych oferowanych przez KameaSenior.