Organizacja opieki domowej

U osób starszych, z wiekiem, pogarsza się sprawność i koordynacja ruchowa, pojawiają się dysfunckje wzroku oraz słuchu, a w przypadku chorób otępiennych zaczynają występować zaburzenia funkcji poznawczych (utrata pamięci krótko i długoterminowej, stopniowa utrata mowy, myślenia abstrakcyjnego itp.). Często, seniorzy popadają w depresję i przestają w pełni odbierać bodźce zewnętrzne, co wpływa na ich zachowanie oraz racjonalne podejmowanie decyzji i działań.

Dlatego tak bardzo ważne jest, aby przestrzeń domowa była nie tylko bezpieczna, ale również, by stanowiła ona azyl psychiczny dla seniora. Poczuje się on pewniej, gdy łatwo będzie mu w nocy znaleźć drogę do łazienki czy też bez problemu wykonać codzienną toaletę. Bardzo ważne jest, aby warunki panujące w miejscu zamieszkania jak najpełniej wspierały aktywność i samodzielność osoby starszej oraz odpowiadały jej indywidualnym potrzebom. Dom jest najważniejszą przestrzenią życiową. Odpowiednio zaaranżowana, wpłynąć może na poprawę jakości życia,

zarówno w sferze ruchowej, jak i w sferze emocjonalnej. Senior utrzymuje dobre zdrowie najskuteczniej, gdy jest w stanie sam o siebie zadbać.

Analizując najczęstsze problemy i zmiany zachodzące w wieku senioralnym, można zidentyfikować szereg wytycznych dotyczących ergonomiki przestrzeni, pozytywnie wpływających na niezależne funkcjonowanie seniora. Punktem wyjścia jest eliminacji istniejących barier, z podziałem na:

  • bariery wzrokowe, których zniesienie pomoże seniorowi w lepszym odbiorze otoczenia. Należą do nich: niedostateczne lub nieprawidłowe oświetlenie, źle dobrane kolory w pomieszczeniach wywołujące zbyt duży kontrast lub odblask, niejasno oznaczone przedmioty (w przypadku osób z chorobami otępiennymi),
  • bariery lokomocyjne, które związane są z poruszaniem się w pomieszczeniach, a więc brak odpowiednich uchwytów lub poręczy wzdłuż ciągów komunikacyjnych, zbyt śliska nawierzchnia posadzek, progi, które mogą prowadzić do upadków, dywany z frędzlami, a także brak
    odpowiedniej przestrzeni manewrowej dla osób poruszających się przy pomocy sprzętu ortopedycznego.
  • bariery poznawcze, wynikające z obniżonej zdolności przystosowania się do nowej przestrzeni. Pojawiają się one, gdy senior zmienia miejsce zamieszkania lub, gdy przearanżowana zostaje znajoma mu przestrzeń mieszkalna.

W jaki sposób dostosować więc pomieszczenia, w których przebywa senior, aby ułatwiały one codzienne funkcjonowanie i tworzyły przyjazną, dobrą przestrzeń?

Sypialnia

Najważniejszym elementem sypialni seniora jest odpowiednie łóżko, najlepiej o wysokości około 60 cm, z regulacją poziomu materaca oraz z regulowanym stelażem. Warto jest zadbać o materac wysokiej klasy. W przypadku występowania konkretnej dolegliwości, jak na przykład odleżyn, zaleca się wyposażyć łóżko w materac przeciwodleżynowy oraz stosować różnego rodzaju poduszki przeciwodleżynowe. W przypadku osób przewlekle leżących, łóżko powinno być ortopedyczne i sterowane na pilota, co daje możliwość odpoczynku w odpowiedniej i bezpiecznej pozycji. Bardzo pomocne są uchwyty i barierki mocowane przy łóżku. Oświetlenie w sypialni seniora nie powinno być zbyt intensywne. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest oświetlenie aktywowane ruchem, w tym oświetlenie podłogowe. Wiele upadków i złamań ma miejsce w nocy, podczas gdy osoba starsza wstaje i idzie np. do łazienki. Powinno się więc usunąć
potencjalne niebezpieczne przedmioty, o które mógłby się potknąć idący. Dobrze, jeśli w pobliżu łóżka seniora znajduje się szafka nocna, na której można postawić wszelkie niezbędne przedmioty.

Pokój dzienny

Planując wygląd i praktyczne urządzenie pokoju dziennego, należy pamiętać, że z upływem czasu schorzenia osoby starszej będą się pogłębiać, dlatego warto pomyśleć o długotrwałej zmianie. Podstawowym zaleceniem jest demontaż progów w drzwiach. W celu zminimalizowania ryzyka potknięcia, warto jest także zrezygnować z dywanów i chodników, usunąć leżące kable i przewody, a podłogi regularnie impregnować środkiem o właściwościach antypoślizgowych. Szerokość drzwi powinna być na tyle duża, by pozwolić na swobodne manewrowanie balkonikiem czy kulami. Jeżeli poszerzenie futryny nie wchodzi w grę, można zastanowić się nad zmianą tradycyjnych drzwi na drzwi przesuwane. Ze względu na pogarszający się wzrok i kłopoty z orientacją przestrzenną osoby starszej, duże znaczenie ma także wspomniane już wcześniej oświetlenie. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest wymiana foteli na specjalne fotele geriatryczne, posiadające odchylane oparcia i regulowane podnóżki, co pozwala na przekształcenie fotela w kozetkę. W sklepach dostępne są również fotele regulowane na pilota, umożliwiające częstą zmianę pozycji.

Kuchnia

Kuchnia wymaga szczególnej aranżacji. Warto postarać się o wyposażenie jej w proste w obsłudze sprzęty AGD, a kuchnię gazową w miarę możliwości zamienić na płytę indukcyjną. Dobrze, jeżeli piekarnik posiada funkcję automatycznego wyłączania się. Niezbędne dla bezpieczeństwa seniora w kuchni są też czujniki dymu. Zaleca się, aby najbardziej potrzebne elementy wyposażenia znajdowały się w szafkach dolnych, najlepiej w szufladach, do których dostęp jest najbardziej wygodny. Duże znaczenie ma też rozmieszczenie mebli. Lodówka powinna stać przy drzwiach, a w bliskim sąsiedztwie należy umieścić blat roboczy oraz płytę grzewczą. Ustawienie sprzętów w kształcie litery „U” zapewni seniorowi swobodę ruchów i ułatwi przygotowanie posiłków. W kuchni najlepiej sprawdza się antypoślizgowa podłoga, niepokryta dywanami czy dywanikami. Oświetlenie powinno być dostatecznie mocne. Optymalnym rozwiązaniem jest rozmieszczenie poręczy wzdłuż szlaku komunikacyjnego, oraz zainstalowanie kontrastowych kontaktów i uchwytów. Kanty ścian powinny być zabezpieczone i mogą służyć, jak dodatkowe uchwyty. Bardzo dobrym wyposażeniem są szafki na szynach oraz opuszczane blaty. W kuchni osoby starszej bardzo sprawdza się fotel/krzesło na kółkach z hamulcem, poręczami oraz wysokim oparciem.

Łazienka

Wyposażenie i przygotowanie łazienki dla osoby starszej wiąże się z poniesieniem pewnych nakładów finansowych, które są jednak niezbędne, jeśli chcemy zadbać o bezpieczeństwo seniora. W sklepach, dostępne są różnego rodzaju akcesoria, ułatwiające codzienną toaletę. Na muszlę klozetową warto jest założyć specjalną ramę asekuracyjną, która pomaga przy wstawaniu i siadaniu. Dobrym rozwiązaniem jest także nakładka na sedes wyposażona w poręcze
(dla osób leżących dostępne są toalety przenośne). Również i zlew powinien być zaopatrzony w poręcze, zwłaszcza w przypadku osób mających problemy z utrzymaniem równowagi i narażonych na ryzyko upadku. Bardzo przydatnym wyposażeniem wanny jest specjalne krzesło toaletowe oraz schodek ułatwiający wejście i wyjście z wanny. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest jednak kabina prysznicowa, z poręczami i barierkami do podtrzymywania się. Brodzik powinien być niski, a sama kabina – wyposażona w składane krzesło prysznicowe. Poleca się wyłożenie dna prysznica matą antypoślizgową.

Jeśli potrzebujesz pomocy w zorganizowaniu opieki domowej oraz porady dotyczącej
przearanżowania przestrzeni mieszkalnej, KameaSenior oferuje usługę ‘koordynacja opieki
domowej’. Zwróć się do nas, by poznać szczegóły.