Psychoterapia poznawczo-behawioralna
w zapobieganiu depresji

Depresja jest jedną z najczęściej występujących chorób u osób starszych. W Polsce szacuje się, że cierpi na nią co czwarta osoba powyżej 65 roku życia oraz co trzecia powyżej 80 roku życia. Gdy się pojawia, osoba nią dotknięta czuje się, jakby jej całe życie pokryła gęsta mgła. Zamyka się ona w smutku oraz traci zainteresowanie światem. Często, występuje też złość, frustracja oraz wycieńczenie.

Chociaż depresja pojawia się u osób w różnym wieku, szczególnie trudno zdiagnozować ją u seniorów. Symptomy, które jej towarzyszą, w tej grupie wiekowej, to problemy z pamięcią, zmiany osobowości, ból fizyczny, znużenie, niski apetyt, niechęć do wychodzenia z domu oraz myśli samobójcze. Pojawia się także lęk przed śmiercią oraz niepełnosprawnością. 

 

Przyczyn depresji u osób starszych jest kilka. Oprócz spadku ogólnej sprawności fizycznej, seniorzy cierpią na wiele chorób przewlekłych, które rodzą ból i niesprawność. Czują się też często bardzo samotni i niepotrzebni. Mają wrażenie, że rodzina się nimi nie interesuje i, że nie są już nikomu potrzebni. Depresja u seniorów rodzi się zatem z połączenia czynników biologicznych i psychicznych oraz z uwarunkowań społecznych.

Dla cierpiącego na depresję, szczęście wydaje się być nieosiągalne. Istnieje jednak wiele metod leczenia oraz zapobiegania tej chorobie, w tym terapia poznawczo-behawioralna.

 

W terapii poznawczo-behawioralnej, terapeuta skupia się na rozpoznaniu u pacjenta negatywnych lub nieprawdziwych myśli, które następnie zamienia się na pozytywne. Pracuje się z tzw. myślami automatycznymi, wynikającymi z naszych zakorzenionych przekonań, a więc naszej percepcji samych siebie, innych ludzi oraz otaczającego nas świata. Na początku terapii, kładzie się nacisk na aktywizację pacjenta, czyli zwiększenie jego ogólnej życiowej aktywności, a więc wychodzenie z domu, obcowanie z ludźmi, angażowanie się w codzienne czynności. Następnie terapeuta skupia się na negatywnych myślach automatycznych, próbując je podważyć i obalić. Kolejny etap to analiza przekonań chorego – bada się ich źródła oraz kwestionuje się ich prawdziwość. Ostatni etap to profilaktyka nawrotów, czyli próba zapobieżenia powrotowi choroby. Podstawową tezą terapii poznawczo-behawioralnej jest stwierdzenie, że poprzez zmianę myślenia, można spowodować zmianę nastroju i samopoczucia i w konsekwencji – zachowania. Badania1 pokazują, że tego rodzaju terapia jest bardzo efektywna w leczeniu depresji. Najskuteczniej zapobiega powstawaniu choroby lub jej rozwojowi z fazy łagodnej.

 

Terapia poznawczo-behawioralna może zatem stać się istotnym narzędziem w profilaktyce depresji u osób starszych. W połączeniu z innymi środkami, jak suplementacja diety, ruch, zwiększenie ilości pitej codzienne wody, tego rodzaju psychoanaliza, polegająca na pracy z własnymi myślami, to skuteczny środek, aby zapobiec tej trudno wykrywalnej u seniorów chorobie.

1Bellon JA, Morena-Peral P, Motrico E, I pozostalil. Efektywność intwerwencji psychologicznych i/lub edukacyjnych w zapobieganiu epizodów depresyjnych.

Przegląd systematyczny oraz meta-analiza. Preventive Medicine. 2015;76:s22–s32.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn