W jaki sposób badanie oczu może pomóc
we wczesnej diagnozie choroby Alzheimera

W chorobie Alzheimera niszczące zmiany w mózgu rozpoczynają się kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat przed pojawieniem się samych symptomów. Tak, jak w przypadku wielu innych jednostek chorobowych, wczesne rozpoznanie początków schorzenia jest kluczowe w spowolnieniu jego rozwoju.

W najnowszym badaniu opublikowanym 9 września 2019 roku w magazynie „Neurobiologia procesów starzenia się” (Neurobiology of Aging), naukowcy z Uniwersytetu San Diego w Kalifornii wypowiadają się na temat wczesnego wykrywania choroby Alzheimera. Według nich, przy odpowiednim rozwoju techniki, pomiar szybkości, z jaką rozszerza się źrenica pacjenta podczas testów funkcji poznawczych,  może stać się niskobudżetową i nieinwazyjną metodą badania populacji o zwiększonym genetycznym ryzyku zachorowania na chorobę Alzheimera. Przy użyciu tej metody, zdiagnozowanie choroby może nastąpić jeszcze przed pogorszeniem się funkcji poznawczych (kognitywnych).

W ostatnich latach, naukowcy zajmujący się badaniem choroby Alzheimera skupiali się głównie na dwóch czynnikach wywołujących lub sprzyjających powstawaniu choroby: nagromadzaniu się w mózgu płytek proteinowych zwanych amyloid-beta oraz skłębieniu proteinowym zwanym tau. Obu zjawiskom przypisuje się udział w procesie uszkadzania i uśmiercania neuronów, w wyniku którego pojawia się postępująca dysfunkcja procesów poznawczych. 

Nowe badanie przygląda się reakcjom źrenicy, którymi kieruje tzw. locus coeruleus (LC) – zwój neuronów zlokalizowany w pniu mózgu, odpowiadający za uczucie pobudzenia oraz za modulacje funkcji poznawczych. Tau jest najwcześniej wykrywalnym biomarkerem w chorobie Alzheimera. Pojawia się on najpierw w zwoju neuronów LC i ma większy wpływ na funkcje poznawcze niż amyloid-beta. Badanie prowadzone było pod kierownictwem doktora nauk William S. Kremen oraz doktora nauk Carol E. Franz. Obaj naukowcy są profesorami psychiatrii oraz dyrektorami Centrum behawioralnej genetyki starzenia się (Center for Behavior Genetics of Aging) na Uniwersytecie medycznym w San Diego, USA. 

Nowe badanie przygląda się reakcjom źrenicy, którymi kieruje tzw. locus coeruleus (LC) – zwój neuronów zlokalizowany w pniu mózgu, odpowiadający za uczucie pobudzenia oraz za modulacje funkcji poznawczych. Tau jest najwcześniej wykrywalnym biomarkerem w chorobie Alzheimera. Pojawia się on najpierw w zwoju neuronów LC i ma większy wpływ na funkcje poznawcze niż amyloid-beta. Badanie prowadzone było pod kierownictwem doktora nauk William S. Kremen oraz doktora nauk Carol E. Franz. Obaj naukowcy są profesorami psychiatrii oraz dyrektorami Centrum behawioralnej genetyki starzenia się (Center for Behavior Genetics of Aging) na Uniwersytecie medycznym w San Diego, USA. 

Locus coeruleus odpowiada za reakcje źrenicy, a konkretnie za zmieniającą się przekątną źrenicy podczas testów funkcji poznawczych (źrenice rozszerzają się tym bardziej, im trudniejsze zadanie ma do wykonywania osoba badana). We wcześniejszych publikacjach, których celem było rozpoznanie ścieżki diagnostycznej umożliwiającej wczesne wykrycie choroby Alzheimera, naukowcy wykazują, iż u dorosłych z umiarkowanym upośledzeniem funkcji poznawczych, będących często prekursorem choroby Alzheimera, źrenice rozszerzały się bardziej niż u grupy, która nie wykazywała zmian w obszarze funkcji poznawczych. Osoby z pierwszej grupy miały również trudności z wykonywaniem poleceń. Rezultaty badań w obu grupach pacjentów były jednak takie same. W ostatnim badaniu tego typu, naukowcy wskazują na powiązanie między reakcją rozszerzania się źrenicy a występowaniem genów podwyższonego ryzyka zachorowania na otępienie typu Alzheimerowskiego.

Dowody wskazujące na związek między reakcjami źrenicy, zwojem neuronów LC i tau oraz na związek między reakcjami źrenicy a wynikami testów określających poligeniczne ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera (metoda agregacji czynników określających wrodzone ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera) potwierdzają koncepcję, iż pomiary reakcji źrenicy podczas testów kognitywnych mogą stać się kolejną metodą wczesnego wykrywania choroby Alzheimera, jeszcze przed wystąpieniem jej symptomów

William S. Kremen

Współautorzy badania: Matthew S. Panizzon, Jeremy A. Elman, Anders M. Dale, Daniel E. Gustavson i Nathan Whitsel, Uniwersytet San Diego; Eric L. Granholm, Uniwersytet San Diego oraz Organizacja zdrowia na rzecz weteranów w San Diego; Ole A. Andreassen, Szpital uniwersytecki Oslo; Nathan A. Gillespie i Michael C. Neale, Uniwersytet Virginia Commonwealth; Mark W. Logue, Organizacja zdrowia VA Boston i Uniwersytet w Bostonie; Michael J. Lyons, Uniwersytet w Bostonie; oraz Chandra A. Reynolds, Uniwersytet w Riverside.

Źródło: sciencedaily.com

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn